Gehoorverlies hoeft niet onomkeerbaar te zijn. Wanneer een klassiek hoorapparaat niet meer helpt, kan een cochleair implantaat een optie zijn. Het ‘defecte’ deel van het gehoorsysteem wordt zo overbrugd, waardoor slechthorende en dove patiënten opnieuw (veel beter) kunnen horen. 

Sinds deze zomer plaatst dr. Tillo Mennes deze cochleaire implantaten in AZ Herentals. Zo kunnen patiënten uit de Kempen voortaan dicht bij huis behandeld worden.

Bij een normaal gehoor worden geluiden opgevangen via de oorschelp en omgezet naar trillingen die dan een heel traject doorlopen tot ze via een gehoorzenuw in de hersenen terecht komen. Een traditioneel hoorapparaat versterkt het geluid dat via de oorschelp binnenkomt. Wanneer ergens in het traject naar de gehoorzenuw een zwaar defect opduikt, dan helpt zo’n hoorapparaat niet of onvoldoende. Dan is een cochleair implantaat een optie.

                                         "

‘Een cochleair implantaat is eigenlijk een overbrugging van het defecte deel van het normale gehoorsysteem’, verklaart dr. Tillo Mennes, NKO-arts in AZ Herentals. 

‘Aan de buitenzijde van het hoofd komt een processor dat geluid opvangt. Via het implantaat dat we in het slakkenhuis plaatsen, worden die geluidstrillingen meteen doorgestuurd naar de gehoorzenuw en zo naar de hersenen. Het normale gehoorsysteem wordt volledig omzeild.’

                          "

In het verleden werden cochleaire implantaten enkel voorbehouden voor volledig dove patiënten. 

‘Zo’n implantaat kost inclusief processor ongeveer €14.000 en wordt volledig door de ziekteverzekering betaald. 

Door een uitbreiding van de terugbetalingsvoorwaarden komen tegenwoordig ook ernstig slechthorende patiënten en patiënten die maar aan één zijde slechthorend zijn in aanmerking voor zo’n operatie. 

De afgelopen jaren zijn de technieken voor een dergelijke ingreep verbeterd, waardoor ook voor patiënten die niet volledig doof zijn het een enorme verbetering kan zijn’, aldus nog dr. Mennes.

Toch krijgt maar 6% van de mensen die in aanmerking komen voor een cochleair implantaat, er ook daadwerkelijk één. Veel mensen weten niet dat zo’n ingreep bestaat. Of patiënten denken dat ze er te oud voor zijn. 

‘Het is een misvatting dat mensen te oud zijn voor de behandeling’, beargumenteert dr. Mennes. ‘Ook op latere leeftijd zorgt beter horen ervoor dat mensen meer kwaliteitsvolle jaren en meer zelfstandigheid krijgen, beter functioneren in gezelschap en zich over het algemeen beter voelen. Wist je bovendien dat langdurig gehoorverlies het risico op dementie verhoogt? Dus ook daarvoor is het goed iets te doen aan gehoorverlies.’

Vaak zien patiënten op tegen het lange behandeltraject dat gepaard gaat met de ingreep. ‘Vooraf moet een patiënt een aantal onderzoeken doorlopen. Die zijn nodig om voor zowel je ingreep, als je revalidatie een terugbetaling te krijgen. De revalidatie zelf gebeurt bij een audioloog en logopedist. 

Het natuurlijke gehoor van een patiënt wordt vervangen door een ander type gehoor door die overbrugging, dus moet hij opnieuw leren horen. Standaard rekenen we daar 3 maanden voor, met gemiddeld één oefensessie per week, maar bij sommige patiënten kan dit tot een jaar duren.’

Een laatste obstakel voor patiënten was vaak de verre verplaatsing. ‘Traditioneel worden cochleaire implantaten in universitaire ziekenhuizen geplaatst. Door mijn opleiding in Australië, waar dergelijke ingrepen veel couranter gebeuren dan hier, heb ik de nodige ervaring en expertise opgebouwd om deze ingreep in AZ Herentals te kunnen uitvoeren. De revalidatie bij de audioloog kan ook in de buurt gebeuren, want we werken hiervoor samen met Hoorcentrum Marinus uit Noorderwijk. Een groot deel van de behandeling kan dus dicht bij huis gebeuren.’

Maria Daemen kreeg als eerste een cochleair implantaat in AZ Herentals

Voor Maria Daemen (bijna 80 jaar) uit Herenthout betekende 22 augustus 2025 een nieuw begin. Zij kreeg als eerste patiënt in AZ Herentals een cochleair implantaat.

‘Ik was aan één kant doof, aan de andere kant draag ik een hoorapparaat’, vertelt Maria. ‘Wanneer we op restaurant gingen, probeerden we altijd een tafeltje in de hoek te reserveren, anders was het te druk. De raad die ik tot dan had gehad, was: je zult er mee moeten leren leven dat je geen gesprekken meer kan volgen in drukte of lawaai.’

Na drie jaar met een hoorapparaat besloot ze de stap te zetten naar een cochleair implantaat. Maria was al een vertrouwd gezicht bij Hoorcentrum Marinus, waar ze eerder al haar hoorapparaat liet instellen. Daar hoorde ze ook voor het eerst over de mogelijkheid van een cochleair implantaat.

Vier maanden na de ingreep merkte ze een groot verschil. ‘In november verstond ik voor het eerst een volledige zin met alleen het implantaat links, zonder het hoorapparaat rechts. Dat was een mijlpaal.’

Het traject vraagt wel inzet van de patiënt. ‘Ik oefen elke dag een halfuur met mijn man’, zegt Maria. In het begin ging ze zelfs twee keer per week naar Hoorcentrum Marinus voor controles en het instellen van het implantaat. ‘Je doet dit niet alleen. Het is belangrijk dat je goed geïnformeerd bent en iemand hebt die het traject met jou doorloopt.’

Ook in haar vrije tijd merkt ze de vooruitgang. Maria doet aan kalligrafie: ‘Daar zeiden ze dat het aan mij te zien is dat ik beter hoor. Dat was zo’n fijn moment.’

Sinds eind januari staat de instelling van het CI technisch op punt maar de logopedische revalidatie zal nog een tijdje blijven doorlopen. Deze zal gaandeweg niet meer zo intensief zijn en stillaan afgebouwd worden (bijvoorbeeld van 2-wekelijks naar maandelijks, 3-maandelijks, ...), maar die opvolging blijft nog heel belangrijk. Ook jaarlijkse controles van het implantaat zullen ingepland worden

Maria kijkt hoopvol en dankbaar naar de toekomst.

Meer informatie over (het plaatsen van) een cochleair implantaat in AZ Herentals: https://www.azherentals.be/cochleair-implantaat/